Wystawa przygotowana w oparciu o zbiory Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze prezentuje prace trzech artystów starszego pokolenia związanych z Winnym Grodem. Marian Szpakowski (ur.1926-zm. 1983), Kazimierz Rojowski (ur. 1927) i Adam Falkiewicz (ur. 1930) to absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz wychowankowie prof. Hanny Rudzkiej-Cybisowej. Wszyscy trzej w latach 50. trafili do Zielonej Góry, gdzie aktywnie zaangażowali się w tworzenie i działalność lubuskiego środowiska plastycznego. Byli również członkami międzyśrodowiskowej grupy artystów plastyków „Krąg”.

Zaprezentowane kompozycje wpisują się w nurt abstrakcji niegeometrycznej oraz malarstwa materii, które u schyłku lat 50., a także w kolejnym dziesięcioleciu zafascynowały polskich artystów, docierając do naszego kraju z Zachodu na fali „odwilży”.

Marian Szpakowski odniósł się w swej twórczości do rozwijającej się sztuki bezprzedmiotowej, realizując w latach 1957-1965 abstrakcyjne obrazy o wyrazistej, wręcz reliefowej fakturze, przywołującej skojarzenia z wulkaniczną materią, chropowatą powierzchnią skał czy murów. Kompozycje ukazujące bezprzedmiotowe, często rytmicznie powtarzające się układy form utrzymane są w monochromatycznej tonacji barwnej. (Kompozycja I z cyklu „B1”, 1961, Kompozycja D z cyklu „Rytmy” 1963) Artysta porusza się po wąskiej gamie barwnej, preferując czernie, ciemne brązy i zielenie oraz ugry. Szpakowski z powodzeniem uprawiał fakturalne malarstwo materii do połowy lat 60.. Było ono jednak tylko epizodem w jego twórczości, bo już w 1965 roku ujawnił zainteresowanie abstrakcją geometryczną, która stała się dla niego obszarem najtrwalszych fascynacji.

Długotrwałe zainteresowanie malarstwem materii i abstrakcją niegeometryczną wykazują z kolei prace Kazimierza Rojowskiego, kolejnego reprezentowanego na wystawie pioniera lubuskiego środowiska artystycznego. Jego obrazy nie pozbawione są odniesień do natury. Kompozycje nieregularnych form układające się w bogate fakturalnie płaszczyzny o wyraźnych podziałach kompozycyjnych sugerują pejzaż. Sam artysta nazywa je niejednokrotnie pejzażami. (Kompozycja pejzażowa S, 1967, Kompozycja pejzażowa P-74, 1974) Otaczająca rzeczywistość jest tu jednak tylko punktem wyjścia do własnych poszukiwań artystycznych w sferze formy i koloru. Rojowski chętnie sięga po szpachle, dzięki temu wzbogacając i urozmaicając materię malarską płótna. Z upodobaniem posługuje się ograniczoną paletą barwną sprowadzoną do bieli, szarości, odcieni brązów, zieleni i błękitu.

Malarstwo Adama Falkiewicza również wyrasta z tendencji malarstwa materii i abstrakcji niegeometrycznej. Podobnie jak w twórczości Rojowskiego, także u Falkiewicza pojawiają się pewne aluzje przedstawieniowe, które zdradzają tytuły jego prac. (Pejzaż 64, 1964, Diuny 1978) Artysta ten także różnicuje fakturę swoich obrazów, posługując się przy tym – podobnie jak wyżej wymieniony twórcy – wysmakowaną, monochromatyczną tonacją barwną.

Termin wystawy:
26 XI – 23 I 2011

Kuratorka wystawy:
Marta Gawęda