Pejzaż lubuski znad Odry i Bobru Anna Gapińska-Myszkiewicz

Obszarem malarskich fascynacji Anny Gapińskiej-Myszkiewicz jest szeroko pojęta natura. Głębokie jej odczuwanie towarzyszy malarce przez całe artystyczne życie i nadaje kierunek twórczości. Afirmacja dokonuje się zwykle przy udziale człowieka wpisanego w pejzaż oraz harmonijnie i poetycko zestrojonego z organicznymi formami. Kompozycje zielonogórskiej artystki to owiane tajemnicą, metaforyczne interpretacje intymnych relacji człowiek-natura.

Premierowy pokaz cyklu malarskiego zatytułowanego Pejzaż lubuski znad Ody i Bobru pozbawiony jest obecności człowieka, a także jego śladów. Nadrzeczny pejzaż w najczystszej, naturalnej postaci, potraktowany został przez autorkę jako samodzielny temat. Szukając intrygujących motywów do snucia malarskich refleksji dokonała wnikliwej eksploracji malowniczo rozpostartych terenów doliny Odry i Bobru. Odwiedziła okolice wielu nadrzecznych miejscowości i terenów, takich jak las odrzański pomiędzy Wysokim, Krępą, a Cigacicami, Nietków, Wójciki, Leśną Górę, Przytoczki, Milsko-Przewóz, Bytom-Siedlisko, Krosno, Nowogród Bobrzański, Gołubia, Bobrowice, Brzeźnica, Krzystkowice czy Żagań. Pokłosiem owych artystycznych wędrówek jest dwadzieścia obrazów olejnych z lat 2007-2011 zakupionych z inicjatywy dr Andrzeja Toczewskiego do kolekcji Działu Sztuki Współczesnej Muzeum Ziemi Lubuskiej. Cykl jest wynikiem twórczego spotkania – potencjału artystki z nieodpartą magią zakątków lubuskiego krajobrazu.


Wielka miłośniczka świata przyrody z pasją go podpatruje, a jego uroki opiewa w studiach pejzażowych. Wyczulona na piękno natury, jej bogactwo barw i różnorodność niepowtarzalnych form utrwala za pomocą aparatu fotograficznego oraz ołówkowych szkiców przygotowawczych zaobserwowane podczas przechadzek szczegóły pejzażu. Owe artystyczne notatki z pobytu na łonie natury, stają się w zaciszu pracowni kanwą dla obrazów, będących malarską transpozycją podpatrzonej rzeczywistości. Kompozycje pejzażowe skupione są wokół tematu rzeki, a także bogactwa przybrzeżnej przyrody. Malownicza okolica dostarczyła artystce wielu atrakcyjnych i różnorodnych motywów. Za pomocą pędzla i farb utrwaliła urokliwe zakątki kompleksu leśnego, przylegającego do brzegów Odry i Bobru wraz z tajemniczymi starorzeczami, bagnistymi rozlewiskami, mokradłami, śródleśnymi stawami. Przedmiot studiów malarskich stanowią wilgotne i bujne zarośla opasujące zbiorniki wodne, gęste palisady wysokich trzcin przeglądające się w rzecznej toni, kołyszące się na wietrze wiotkie trawy rozświetlone słońcem, czy majestatyczne konary drzew zanurzone w srebrzystym lustrze wody. Polem penetracji artystycznej uczyniła również rozpościerające się wzdłuż koryta rzeki podmokłe połacie łąk, obfitujące w przeróżne gatunki roślin. Rejestrując ulotne momenty z życia natury odkrywa przed widzem urodę i piękno kwiatu polnego, źdźbła trawy, zioła, a nawet chwastu. Zauroczona harmonią istniejącą w przyrodzie, czerpie głęboką radość z wnikliwej jej obserwacji. Ze szczególnym upodobaniem i pasją botanika tworzy „atlas roślin”, z malarską biegłością portretując przybrzeżną florę roślinną.

Przedmiotem artystycznych wzruszeń czyni nagie, poskręcane gałęzie leciwej wierzby pochylającej się nad ulotną urodą kozibrody polnego, przyodzianego w delikatny puch. Z zachwytem podpatruje i z pietyzmem odtwarza pasteloworóżowe płatki mydlicy lekarskiej kryjące się w wilgotnych zaroślach, a także skupiska szczawiu zwyczajnego, odsłaniającego swe zarodnionośne struktury. Przed oczyma widza jawią się rosnące na granicy lądu i wody wysokie arcydzięgle o kremowych kwiatostanach zebranych w baldachy oraz kępy potężnych popłochów o ozdobnych, wielkich liściach i pięknych, jasnopurpurowo kwiatach. Intrygujący motyw malarski stanowi upiększająca brzegi wału nadrzecznego dostojna krwawnica pospolita, wystawiająca do słońca swe karminoworóżwe, kłosowate kwiatostany. Uwagę artystki przykuwają też żółte kwiaty wrotycza pospolitego i nawłoci olbrzymiej rozświetlające nadbrzeżne mokradła. Dla bacznej i wrażliwej obserwatorki, szczerze i dogłębnie odczuwającej naturę, każdy napotkany motyw – nawet zamieszkała na groblach bylica pospolita – stanowi doskonały pretekst do malarskich rozstrzygnięć. Zarejestrowana z bliskiej perspektywy szata roślinna dominująca nad pejzażem rzecznym zdaje się wychodzić z kadru. Malarka przedstawia niemalże makroskopowe wycinki przyrody. W równym stopniu co szczegóły bujnej roślinności, intryguje artystkę rozległa przestrzeń krajobrazu, ze swobodą zarejestrowana w drugim i trzecim planie. W swej przyrodniczej fascynacji odkrywania dla sztuki piękna szaty roślinnej porzuca niekiedy upodobanie do precyzyjnego określenia detalu, wykazując skłonność do syntetyzowania kształtów. Gubi szczegół, koncentrując się na grze światłocienia i wydobyciu nastroju portretowanego miejsca.

Pejzaże zielonogórskiej artystki cechuje wysmakowane wyczucie koloru. Świadomie rezygnuje z soczystych, intensywnych barw, wycisza paletę swoich obrazów, wydobywając kolorystyczne niuanse z wąskiej gamy barw pokrewnych. Stosuje wyszukane i bogate gradacje tonów pośrednich: ciepłych brązów, oliwkowych zieleni, złocistych ugrów, srebrzystych szarości zbliżając się do monochromatyzmu. Wyczulona na barwy i ich odcienie, potrafi doskonale zestroić je ze sobą, nasycić subtelnym światłem materię malarską płócien, ewokują nastrój skupienia i wyciszenia.
Anna Gapińska-Myszkiewicz nieustannie trwa w uwielbieniu dla doskonałości świata natury, podążając od dawna własną, wytyczoną przez siebie ścieżką. Wypracowała indywidualny styl, któremu pozostaje wierna od lat, konsekwentnie doskonaląc język artystycznej wypowiedzi. Roztaczając przed oczyma widza malownicze widoki doliny Odry i Bobru oraz ukazując bogactwo tutejszej flory udowadnia, że są to krajobrazy godne sztalugi. Swój zachwyt z powodzeniem przekłada na język malarstwa – bogactwa barw, kształtów, światła, przestrzeni, ich wzajemnych relacji i układów. Dokonuje tego z niebywałym wyczuciem, pozostawiając odbiorcy przestrzeń na intymną, osobistą percepcję.

Marta Gawęda

Anna Gapińska-Myszkiewicz studiowała na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. M. Kopernika w Toruniu. Dyplom z malarstwa w pracowni prof. Stanisława Borysowskiego uzyskała w 1965 roku. W latach 1965-1967 pracowała jako nauczyciel wychowania plastycznego w Liceum dla Wychowawczyń Przedszkoli w Pile. Od 1968 roku mieszka w Zielonej Górze zajmując się głównie malarstwem, rysunkiem i plastyką użytkową. Uczestniczy w większości wystaw zbiorowych organizowanych przez Okręg Zielonogórski ZPAP w kraju i za granicą. Brała udział w plenerach międzynarodowych i ogólnopolskich w Białowieży, Solinie, Szczecinie-Dąbiu.

Ważniejsze wystawy indywidualne: 1971 – BWA, Zielona Góra, 1973 – Muzeum w Gorzowie Wlkp.; Hala Ludowa, Zielona Góra, 1981 – BWA, Zielona Góra, 1988 – BWA, Radom, 1993 – Verden (Niemcy), 1998 – Filharmonia Zielonogórska (ze zbiorów Muzeum Ziemi Lubuskiej).

Udział w wystawach za granicą: 1972, 1975 – Galeria Junge Kunst, Frankfurt, 1978, 1980 – Kunst Galerie, Cottbus, 1977 – Ośrodek Kultury Polskiej, Berlin, 1988 – Polish Modern Art, New Delhi, Madras (Indie), 2000 – Malarstwo Artystów Zielonogórskich ze zbiorów Muzeum Ziemi Lubuskiej, siedziba Unii Europejskiej w Brukseli.

Udział w wystawach ogólnopolskich: 1972 – „Bielska Jesień”, BWA, Bielsko-Biała, 1973 – „Wiosna Opolska”, Opole, 1974, 1978 – Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin, 1977, 1979 – „Złote Grono”, Zielona Góra, 1979 – „Dziecko w malarstwie”, Warszawa, 1984 – „Polskie malarstwo portretowe 1944 – 1984”, Zachęta, Warszawa, 2012 – „Galeria Autoportretu Współczesnego 1984-1990”, Muzeum Niepodległości, Warszawa

Nagrody i wyróżnienia:
Wystawa „Człowiek, praca, środowisko” w Zielonej Górze – wyróżnienie
Salon Jesienny, Zielona Góra – nagroda i medal w latach 1977, 1978, 1980, 1983, 1985
Wystawa „Laureaci Festiwali i Konkursów IX Złotego Grona” – III nagroda i medal, 1979

Prace w zbiorach: Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, CBWA Zachęta w Warszawie, Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki im. C. Norwida w Zielonej Górze, w kolekcjach prywatnych i zagranicznych.

Czas trwania wystawy:
27 VI – 30 VIII 2012

Kurator wystawy:
Marta Gawęda

Mecenasi wydarzenia: