8 listopada 2018r (czwartek) o godz. 18.00  zapraszamy na jedenastą już odsłonę wieczoru wspomnień Zielonogórskie Zaduszki.  Bohaterami spotkania będą znani mieszkańcy Winnego Grodu, których pożegnaliśmy w minionym roku. Współtworząc osiągnięcia naukowe, kulturalne i społeczne, trwale wpisali się w tożsamość naszego miasta. Dla wielu z nas byli źródłem inspiracji i niezapomnianych wzruszeń. Pozostają w naszej pamięci dzięki swoim codziennym i wielkim dokonaniom.

W tym roku  wspominać będziemy: kustosz Zdzisławę Kraśko – wieloletnią kierowniczkę Działu Winiarskiego MZL, ks. prałata Konrada Herrmanna – proboszcza parafii pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela, Honorowego Obywatela Zielonej Góry, Eckehardta Gärtnera – Honorowego Obywatela Zielonej Góry, dr Barbarę Kołodziejską dyrektor Muzeum Etnograficznego w Zielonej Górze z/s w Ochli w latach 1982 -1998,  Zdzisława Piotrowskiego – miłośnika miasta, zielonogórskiego Szambelana.

Zasłużonych zielonogórzan wspominać będą: dr Longin Dzieżyc, Barbara Krzeszewska-Zmyślony, Czesław Grabowski, Irena Lew oraz Wiesław Hładkiewicz. Spotkanie poprowadzi Elżbieta Maciejewska, która już od początku sprawuje opiekę nad cyklem.

 

Kustosz Zdzisława Kraśko (1947-2018)

Ojcem Zdzisławy Kraśko był wybitny zielonogórzanin, muzykolog Roman Mazurkiewicz, kompozytor muzyki do hymnu Ziemi Lubuskiej. Ukończyła Liceum Ogólnokształcące, a następnie Technikum Budowlane w Zielonej Górze. W latach 1968-1970 pracowała w biurze projektowym. Od grudnia 1970 roku do maja 1976 roku była zatrudniona w Lubuskim Towarzystwie Naukowym jako instruktor do spraw wydawniczych.  15 maja 1976 roku podjęła pracę w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze jako specjalista do spraw technicznych. W 1978 roku ukończyła Wyższą Szkołę Inżynierską w Zielonej Górze z tytułem inżynier budownictwa lądowego. Rok później dyrektor Jan Muszyński powierzył Zdzisławie Kraśko obowiązki głównego specjalisty Działu Winiarskiego do spraw restauracji i rewaloryzacji obiektów zabytkowych związanych z produkcja wina. Do jej osiągnięć należała rekonstrukcja Domu Winiarza z Budachowa, dziś jednej z największych atrakcji Muzeum Etnograficznego w Zielonej Górze – Ochli. W latach 1980-2005 była kustoszem i kierownikiem Działu Winiarskiego MZL. Pozostawiła po sobie wiele tekstów poświęconych historii zielonogórskiego winiarstwa oraz kuratorką kilkudziesięciu wystaw muzealnych. Łączyła wiedzę techniczną z zamiłowaniem do zabytków. Muzealnicy zapamiętali ją jako pełną energii i pomysłów koleżankę.

 

Ksiądz prałat Konrad Herrmann (1929-2017)

Był uczniem Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie, wychowankiem ks. Bolesława Domańskiego, ówczesnego prezesa Związku Polaków w Niemczech. 25 sierpnia 1939 roku razem z innymi gimnazjalistami został aresztowany i osadzony w obozie w Tapiau koło Królewca. Po maturze w 1950 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Gorzowie Wlkp. Święcenia kapłańskie przyjął 5 czerwca 1955 roku, a dwa lata później został skierowany na studia teologiczne na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które zakończył uzyskaniem tytułu magistra teologii moralnej. Probostwo parafii Najświętszego Zbawiciela w Zielonej Górze objął w 1969 roku i funkcję tę pełnił nieprzerwanie przez 27 lat. Wniósł ogromny wkład w rozwój Kościoła w Zielonej Górze, a także w życie kulturalne miasta. Rozwijał działalność charytatywną, a poprzez pracę w Towarzystwie do Walki z Kalectwem – niósł pomoc osobom niepełnosprawnym. Zakładał i organizował Dom Brata Alberta i zielonogórskie hospicjum. Był członkiem i kapelanem Związku Armii Krajowej, Związku Nauczycieli Tajnego Nauczania i Związku Sybiraków. Był animatorem i mecenasem kultury, wprowadził tradycję organizowania koncertów w murach kościelnych. 6 marca 1973 roku, biskup Wilhelm Pluta mianował ks. Herrmanna kanonikiem gremialnym Gorzowskiej Kapituły Katedralnej. W 1994 został Honorowym Obywatelem Miasta Zielonej Góry, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Zasłużonym Działaczem Kultury oraz Laureatem Nagrody Ministra Kultury i Sztuki Rzeczypospolitej Polskiej. Ks. Konrad Herrmann cieszył się zaufaniem biskupów, kapłanów i parafian. Uczestniczący we Mszy św. i uroczystościach pogrzebowych na cmentarzu w Zielonej Górze nie kryli wzruszenia i smutku, wspominając zmarłego duszpasterza z ogromną życzliwością.

 

Eckehardt Gärtner (1925-2018)

Urodził się w ówczesnym Grünbergu i tu, przy Krautstrasse (obecnie ulica Wandy), spędził dzieciństwo oraz pierwsze lata młodości. W czasie wojny walczył m.in. we Francji i na froncie wschodnim. Ciężko ranny powrócił do Grünberga na rekonwalescencję. Po zakończeniu działań wojennych, jak większość Niemców, musiał opuścić miasto. Na stałe osiedlił się w Soltau, w Dolnej Saksonii. Jednak miłość do rodzinnego miasta pozostała w nim na zawsze. Do Zielonej Góry powrócił na początku lat 80., w trudnych czasach stanu wojennego. Poruszyła go ciężka sytuacja mieszkańców, w szczególności osób chorych, które nie miały dostępu do leków. Od tej pory rozpoczęło się wielkie dzieło pomocy „Ekkiego”.

Zorganizował kilkaset transportów z lekarstwami, sprzętem do szpitali i rehabilitacyjnym. Przez ponad 30 lat dostarczył ich około 15 ton. Jej wartość jest dziś szacowana w milionach złotych. Gdy warunki w Polsce się poprawiły, poszerzył swoją działalność, a organizowane wsparcie było kontynuowane w różnych obszarach. Pomagał nawiązać partnerskie stosunki swojego miasta Soltau z Zieloną Górą, angażował się we współpracę kulturalną, gospodarczą i sportową. To Jemu wiele szkół, organizacji i instytucji naszego miasta (także MZL), zawdzięcza nawiązanie kontaktów z niemieckimi partnerami, które trwają do dziś. Miasto odwdzięczyło się hojnemu darczyńcy w 1993 r. tytułem Honorowego Obywatela Zielonej Góry. Eckehardt Gärtner otrzymał ponadto m. in. Medal Zasługi dla Województwa Zielonogórskiego, Wielki Krzyż zasługi na Wstędze od Prezydenta Niemiec, Krzyż Kawalerski od Prezydenta RP, Złote Serduszko od Hospicjum w Zielonej Górze, a Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku przyznało mu Medal Wdzięczności.

 

Dr Barbara Kołodziejska (1932-2018)

Po ukończeniu studiów etnograficznych na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w 1955 roku rozpoczęła pracę naukową w Pracowni Etnograficznej Instytutu Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. Trzy lata później przybyła do Zielonej Góry, podejmując zatrudnienie w ówczesnym Muzeum Okręgowym. W roku 1971 uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie etnografii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznani. Od roku 1992 była pracownikiem naukowo-dydaktycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej i następnie Uniwersytetu Zielonogórskiego, promotorem prac z dziedziny kultury ludowej. Przez wiele lat prowadziła badania etnograficzne w środkowym nadodrzu, gromadząc i ocalając od zapomnienia dzieła wielu lokalnych artystów i twórców. W swoim dorobku posiada wiele publikacji naukowych o charakterze popularyzującym zagadnienia dziedzictwa kulturowego regionu, ludowej twórczości artystycznej oraz wydawnictwa prezentujące dokonania Muzeum Etnograficznego – informatory, katalogi zbiorów i muzealnych wystaw. Po przejściu na emeryturę w 1998 roku nadal współpracowała z regionalnymi instytucjami kultury (Muzeum Etnograficznym, przewodniczyła Radzie Programowej Regionalnego Centrum Animacji Kultury w Zielonej Górze, pełniła funkcję wiceprezesa Lubuskiego Stowarzyszenia Promocji Kultury „Pro Arte”), sprawowała funkcję społecznego konsultanta ds. folkloru w województwie zielonogórskim, aktywnie wspierała działania na rzecz ochrony dziedzictwa Górali Czadeckich, zachowania folkloru Regionu Kozła i zachodniej Wielkopolski (konsultowała Regionalny Zespół Pieśni i Tańca im. Tomka Spychały z Dąbrówki Wielkopolskiej, Zespół Regionalny Wesele Przyrostyńskie z Przyprostyni koło Zbąszynia, Lubuski Zespół Pieśni i Tańca). Była członkiem Lubuskiego Towarzystwa Naukowego (od 1964), Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (1970), Stowarzyszenia Przyjaciół Wsi Ochla (2002). Od 1984 r. była stałym członkiem Rady Artystycznej Międzynarodowych Festiwali Folkloru (CIOFF). W 2006 roku została laureatką ogólnopolskiej nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”, a w roku 2015 została odznaczona medalem im. Teodory i Izydora Gulgowskich zasłużonym dla muzealnictwa skansenowskiego

 

Zdzisław Piotrowski Szambelan (1938-2018)

Gdy miał 10 lat, przybył z rodzicami do Zielonej Góry. Często wspominał miasto pełne magnolii, ogródków i winnic. Pierwszym miejscem jego edukacji była szkoła na Lipowym Wzgórzu (obecnie Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli). Po maturze szefował klubowi kulturalnemu Zastal. I jako jego kierownik „zgasił światło” na Wagmostawie. Stąd późniejszy sentyment Szambelana do tego miejsca i próby przywrócenia mu dawnej świetności. Pracował m.in. w: Centrali Przemysłu Naftowego, Biurze Projektów Budownictwa Komunalnego, Lumelu, Wojewódzkim Urzędzie Statystycznym, PTTK, Turyście, Spółdzielczość Pracy Rembud, Nafcie. Pozostał w pamięci jako jeden z najpopularniejszych zielonogórzan, gdyż pojawiał się w każdym miejscu, gdzie się coś działo. Był samozwańczym szambelanem, zadbał o odpowiedni strój, w którym chętnie pojawiał w mieście (kontusz, szabla). Siwa broda dodawała mu powagi i… wiarygodności.  Zielonogórzanie przyzwyczaili się do niego, dla turystów był atrakcją i chętnie się z nim fotografowali. Doskonale znał historię miasta, zgromadził wiele dokumentów, dużo pisał (broszury, wiersze, listy do Wszystkich Świętych). Był także bohaterem anegdot, autorem legend i gry planszowej. Twórcą rozlicznych akcji obywatelskich i redaktorem deptakowych gazetek. Z biegiem czasu dopracował się wielu tytułów: Szambelan, Szlachcic Deptakowy, Wszechstronny Informator Turystyczny czy Maskotka Zielonej Góry. Szkolnym wycieczkom wręczał Szambelańskie Glejty I Stopnia Młodego Znawcy Zielonogórskiej Starówki. Prezes Towarzystwa Miłośników Tradycji. Założył Elitarny Klub Galanterii i Elokwencji. Zdzisław Piotrowski był tak charakterystycznym dla miasta jak wieża ratusza, Winobranie i Palmiarnia. Gorliwie pracował na swoje miejsce w kronice miasta i tam je znalazł. Mało kto pamięta, że był bohaterem filmu Nachbar Andrzeja Fidyka, który opowiadał o życzliwej współpracy między Polakami i Niemcami. Był częstym gościem wielu wydarzeń kulturalnych. Regularnie przychodził na sesje rady miasta.

(Opracowanie Elżbieta Maciejewska)

Organizatorem spotkania jest Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Ziemi Lubuskiej

Wydarzenie zostało zrealizowane przy pomocy finansowej Miasta Zielona Góra