„Teka Ukraińska” Leona Wyczółkowskiego znajduje się od 1980 roku w zbiorach Muzeum Ziemi Lubuskiej. Cykl jest plonem kolejnego pobytu artysty na Ukrainie, powstał w 1912 roku i zawiera 19 autoryzowanych litografii. Obok panoramicznych pełnych rozmachu i ekspresji widoków wsi Koneła, wiatraków i cerkiewek, przedstawione są także prace polowe z orką czy bronowaniem, a także chłopskie zagrody. Szczególną część teki stanowią przedstawienia mieszkańców tych ziem. Są oni wyraziście sportretowani, obdarzeni przez artystę mocnym rysem charakterologicznym, począwszy od pełnego wigoru i ekspresji wąsatego Ukraińca w czapie, po nastrojowy pełen spokoju portret starego mężczyzny. Na wystawie akcentem wielobarwnym jest akwarela Wisła pod Sandomierzem z 1923 roku.

Leon Wyczółkowski (1852-1936) należy do najwybitniejszych twórców polskiej sztuki przełomu XIX i XX wieku. Przygodę życia ze sztuką rozpoczynał w warszawskiej klasie rysunkowej Wojciecha Gersona. Po studiach w Monachium dalszą naukę kontynuował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, gdzie przyjęto go od razu na najwyższy poziom do „majsterszuli Jana Matejki”.

Jako człowiek niezwykle aktywny przez całe życie dużo podróżował. Wyjazdy wpływały bezpośrednio na jego sztukę, oglądał twórczość barbizończyków w Paryżu, był we Włoszech, Hiszpanii, poznał także Anglię, Szkocję i Holandię. Przez blisko 10 lat przebywał na Kresach.

Działalność artystyczna Leona Wyczółkowskiego trwająca blisko 60 lat jest bardzo różnorodna w sensie palety tematycznej i stylistycznej, począwszy od realizmu poprzez historyzm, symbolizm po swoiście pojmowany impresjonizm. Najważniejsze w jego realizacjach było światło i kolor, posługiwał się szeroką gamą technik twórczych, a jego dorobek, także co do ilości prac, jest bardzo bogaty.

W latach 1895-1911 Leon Wyczółkowski był profesorem na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz przez rok w Warszawie. Zrywał z akademickimi konwencjami i razem z Julianem Fałatem, Janem Stanisławskim czy Jackiem Malczewskim wywierał znaczący wpływ na obraz polskiej sztuki około 1900 roku.

Wielokrotnie reprezentował polską sztukę za granicą między innymi w Wiedniu, Berlinie, Pradze, Moskwie, Monachium, Wenecji, Paryżu czy Saint Louis.

Był artystą niezwykle kreatywnym i pracowitym, przez całe życie świadomie doskonalił swój warsztat, początkowo w zakresie malarstwa olejnego, a później rysunku pastelami. Mistrzostwo w tej dziedzinie umożliwiło mu szybkie tworzenie wielu prac. W późniejszym okresie artysta skoncentrował się na technikach graficznych, zarzucając po 1900 roku techniki olejne. Jedną z przyczyn monochromatycznej palety barwnej mogła być makulopatia słoneczna, utrudniająca artyście postrzeganie niektórych barw.

W arkana technik graficznych wprowadzał Wyczółkowskiego Feliks Jasieński. W efekcie licznych eksperymentów i poszukiwań z akwafortą, miękkim werniksem, fluorofortą oraz litografią, artysta stał się w tej ostatniej technice, z 15 tekami, rekordzistą w skali kraju. To właśnie czarno-białe rysunki i grafiki znamionują ostatni etap twórczości Leona Wyczółkowskiego.

Longin Dzieżyc

Termin wystawy
21 V\XI – 31 XII 2018

Kurator wystawy
dr Longin Dzieżyc