4 – 5 VI 2013 Zielona Góra – Miedzyrzecz

W dniu 4 czerwca 2013 r. Muzeum Ziemi Lubuskiej było gospodarzem pierwszego dnia konferencji zatytułowanej Żydzi w dziejach pogranicza polsko-niemieckiego. Obszar pogranicza polsko-niemieckiego nie jest obszarem jednolitym narodowościowo, politycznie czy religijnie. W historii istniały tu takie jednostki terytorialne jak Nowa Marchia, Dolny Śląsk, Wielkopolska, Łużyce i w każdej z niech panowały inne regulacje prawne dotyczące Żydów. Pojawiały się zakazy ich przebywania na danym terytorium, ale i sprowadzano chętnie tych bogatszych, by mogli zainwestować w rozwój gospodarczy np. Prus.

Celem konferencji było ukazanie dokonań Żydów w dziedzinie naukowej, gospodarczej czy kulturalnej. Wiedza wynikająca z poznanie przeszłości i stanu obecnego ludności żydowskiej pozwala bowiem kształtować postawę tolerancji wobec mniejszości, pozwala poznawać drugiego człowieka.

Program:

Wtorek, 4 czerwca 2013 roku, miejsce obrad: Sala Witrażowa, Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra

9.30 powitanie gości – dr Andrzej Toczewski, dyrektor MZL
9.50-10.10 Marian Nowak (Zielona Góra) Wkład żydowskich przedstawicieli pogranicza polsko-niemieckiego w rozwój matematyki
10.10-10.30 Leszek Hońdo (Kraków) Epigraficzne źródła do historii i kultury Żydów pogranicza polsko-niemieckiego
10.30-10.50 Joachim Zdrenka (Zielona Góra) Trudności w badaniach nad ludnością wyznania mojżeszoweg na przykładzie powiatu złotowskiego
10.50-11.10 Marceli Tureczek (Zielona Góra) Stan zachowania zabytków po ludności żydowskiej w okolicach Międzyrzecza
11.10-11.30 Magdalena Abraham-Diefenbach (Frankfurt n/O) Cmentarz żydowski w Słubicach – prezentacja polsko-niemieckiej publikacji
11.30-11.50 Izabela Korniluk (Zielona Góra) Prezentacja tematyki żydowskiej w działalności wystawienniczej Muzeum Ziemi Lubuskiej
11.50-12.20 przerwa
12.20-12.40 Dorota Brylla (Zielona Góra) Salomona Majmona poglądy na religię
12.40-13.00 Monika Alechno-Matuszczak (Zielona Góra) „Historia Żydów” Heinricha Graetza (1817-1891) – historyka z pogranicza kultur
13.00-13.20 Hanna Kurowska (Zielona Góra) Liczba ludności żydowskiej na obszarze dzisiejszego województwa lubuskiego w XIX wieku
13.20-13.40 Joanna Kasprowicz (Zielona Góra) Działalność społeczna Żydowskiego Związku Kobiet na pograniczu polsko-niemieckim w XX wieku
13.40-14.00 Tamara Włodarczyk (Wrocław) Społeczność żydowska na Dolnym Śląsku po 1989 roku
14.00-14.20 Joanna Zięba (Zielona Góra) Żydowska architektura sakralna na Ziemi Lubuskiej
14.20-15.00 przerwa
15.00-15.20 Tomasz Jaworski (Zielona Góra) Maurycy Kajler – animator żydowskiego życia społeczno-kulturalnego w Żarach
15.20-15.40 Rafał Szymczak (Żary) Sytuacja Żydów na Ziemi Żarskiej w kontekście polityki władz polskich wobec mniejszości żydowskiej na Ziemiach Zachodnich w latach 1945-1948
15.40-16.00 Roman Maciej Józefiak (Żary) Exodus Żydów żarskich po 1967 roku
16.00-16.20 Mieczysław Wojecki (Zielona Góra) Nobliści pochodzenia żydowskiego na pograniczu polsko-niemieckim
16.40-16.50 przerwa
16.50-17.10 Angela Przybyłek (Zielona Góra) Rekonstrukcja synagogi zielonogórskiej
17.10-17.30 Aleksander Stawnicki (Zielona Góra) Żydzi w Zielonej Górze
17.30-17.50 Danuta Nowak (Zielona Góra) Obraz Żydów zielonogórskich w prasie lokalnej
17.50-18.10 Anitta Maksymowicz (Zielona Góra) W poszukiwaniu minionego czasu. Internet jako narzędzie do badań historii Żydów
19.00 koncert muzyki w wykonaniu zespołu Shachar Gilad z Izraela

Środa, 5 czerwca 2013 roku, miejsce obrad: Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej, ul. Podzamcze 2, 66-300 Międzyrzecz

8.00 wyjazd autokarem – parking przy budynku głównym UZ, campus B, al. Wojska Polskiego 69, 65-762 Zielona Góra
9.50 powitanie gości – Dyrektor Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej mgr Andrzej Kirmiel
10.00-10.20 Andrzej Kirmiel (Międzyrzecz) Żydowskie ślady w województwie lubuskim
10.20-10.40 Zbigniew Czarnuch (Witnica) Refleksje strażnika resztek pamiątek po witnickich Żydach
10.40-11.00 Łukasz Kępski (Skwierzyna) Wybrane aspekty społeczno-gospodarcze gmin żydowskich w miastach zachodniej Wielkopolski w okresie wczesnonowożytnym
11.00-11.10 dyskusja
11.30-12.15 zwiedzanie synagogi w Międzyrzeczu
12.30-13.10 obiad
14.10-15.10 wystąpienie burmistrza Tomasza Watrosa Cmentarz żydowski w Skwierzynie, ratusz w Skwierzynie
15.10-16.30 zwiedzanie cmentarza w Skwierzynie
18.00 powrót do Zielonej Góry

Organizatorzy:

Instytut Historii, Uniwersytet Zielonogórski
Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze
Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej
Studenckie Koło Archeologiczne
Towarzystwo Studiów Łużyckich
Polskie Towarzystwo Historyczne O/Zielona Góra