TADEUSZ JACKOWSKI – GRAFIKA
W kręgu twórców Złotego Grona

Zobacz fotorelację z wernisażu

W ramach cyklicznych pokazów W kręgu twórców Złotego Grona prezentujemy dzieła znakomitego, współczesnego grafika krakowskiego Tadeusza Jackowskiego – uczestnika i laureata Wystaw i Sympozjów Złotego Grona odbywających się w Zielonej Górze w latach 1963-1981.
Tadeusz Jackowski z wirtuozerską maestrią uprawia grafikę warsztatową – niezwykle trudne i pracochłonne techniki metalowe: akwafotrę, akwatintę, mezzotintę, miękki werniks, miedzioryt, suchą igłę i ruletkę. Z powodzeniem łączy też wymienione techniki, uzyskując w ten sposób wzbogacenie materii graficznej. Jego ryciny zachwycają malarskimi i światłocieniowymi efektami akwaforty, aksamitnie głęboką czernią mezzotinty, rozświetlonej refleksami bieli, szeroką skalą walorową, z bogatą gradacją szarości. Czarno-białe grafiki chętnie wzbogaca subtelnymi akcentami barwnymi. Nie stroni od metafory i dowcipu. Jego prace cechuje nastrojowość i tajemnicza, zagadkowa aura. W kompozycjach graficznych kontrastuje elementy przedstawiające z abstrakcyjnymi, stosuje uproszczony rysunek, ekspresyjne przerysowania, ale też realistyczne ujęcia motywu.

Nieskrępowana wyobraźnia podsuwa artyście szerokie spektrum tematów. Z pasją rejestruje unikalną urodę świata, kreuje fantazyjne pejzaże, portretuje ukryte w zaciszu pracowni przedmioty układające się w kameralne, zagadkowe martwe natury. Utrwala ślady dawnych cywilizacji i kultur, a także zabytkowe budowle przeszłości skrywające tajemnice minionych dziejów. W swej twórczości podejmuje również zagadnienie intymnych relacji kobieta-mężczyzna, a także odwołuje się do ponadczasowych i uniwersalnych tematów i motywów: biblijnych (cykl Zuzanna i starcy, 1975-1976), mitologicznych (Trzy gracje, 1987, Ikar, 1989) czy też klasycznych (cykl Modelki, 1987-1990), serwując widzowi ich własną, oryginalną i swobodną interpretację.
Wystawa prezentuje wielowątkową twórczość artysty z lat 1961-2012, na którą składają się dzieła pochodzące z pracowni Autora. Wyeksponowane zostały zarówno grafiki wczesne z lat 1961-1973, jak i prace z późniejszych cykli tematycznych takich jak: Martwe natury (1977-2012), żartobliwe i swobodne kompozycje figuralne z cyklu Scherza (1987-2007) oraz równie dowcipny i kameralny cykl zatytułowany Pani Róża (2008-2011). Mocno zaakcentowana została także intrygująca seria wizyjnych, przesyconych mistycznym światłem kompozycji, będących wynikiem podróży na Półwysep Iberyjski i twórczej fascynacji osobliwą aurą wielkanocnego, andaluzyjskiego misterium wraz z jego widowiskowymi procesjami Wielkiego Tygodnia (cykl Hiszpania I – Wielkanoc w Sewilli, 1991-1992), a także zauroczenia perłami monumentalnej, sakralnej architektury hiszpańskiej (cykl Hiszpania II – Katedry, 1993). Pośród zaprezentowanego zestawu dzieł widnieją także kompozycje inspirowane sztuką i kulturą Ameryki Łacińskiej, a zwłaszcza prekolumbijską, meksykańską obrzędowością religijną oraz jej zagadkową symboliką (cykl Impresje meksykańskie, 1997-1999). W graficznym obrazowaniu artystycznych peregrynacji po świecie znalazły się też reminiscencje z egzotycznej Afryki (cykl Przypomnienie afrykańskie, 1971-1972i Zachód słońca, 1973) a także śródziemnomorskiej Sycylii (cykl Wulkany 1969-1970),w których twórca przywołuje wyjątkowy klimat i aurę odwiedzonych miejsc. Obiektem artystycznych wzruszeń uczynił także architekturę Krakowa. Oczarowany jego niepowtarzalną magią, stworzył cykl zatytułowany Spacery po Krakowie (1995-2002), w którym z entuzjazmem buduje dynamiczne, wirujące kompozycje piętrzących się architektonicznych brył i detali zabytków bogatej przeszłości grodu Kraka.

Mamy nadzieję, że prezentowana wystawa będzie dla widza fascynującą przygodą estetyczną i intelektualną, a obcowanie z niezwykłą sztuką Tadeusza Jackowskiego skłoni do refleksji, rozbudzi fantazję i rozkołysze wyobraźnię.

Marta Gawęda

Tadeusz Jackowski urodził się 22 sierpnia 1936 roku w Brugge (Belgia). W latach 1955-1961 studiował na Akademii Sztuk Plastycznych w Krakowie w pracowni prof. Mieczysława Wejmana. Studia uzupełniał w latach 1958-59 w Ēcole Nationale Supérieure des Beaux-Arts w Paryżu. Był profesorem w PWSSP w Poznaniu oraz w Instytucie Sztuki i Kultury Plastycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego. Obecnie wykłada w Wyższej Szkole Technicznej w Katowicach.
Od 1961 roku brał udział w ponad 150 liczących się ogólnopolskich i międzynarodowych wystawach grafiki warsztatowej. Laureat i uczestnik Wystaw i Sympozjów Złotego Grona (1965 – wyróżnienie, 1971 – nagroda i medal Złotego Grona, 1973, 1979). Zdobywca wielu innych nagród: m.in. na II, III i IV Międzynarodowym Biennale Grafiki w Krakowie (1968, 1970 i 1972); złoty medal na II Międzynarodowym Biennale Grafiki we Florencji (1970); II nagroda w Ogólnopolskim Konkursie na Grafikę Warsztatową w Łodzi (1973); nagrody na VIII i IX Ogólnopolskiej Wystawie Grafiki w Warszawie (1978,1980); II nagroda na Ogólnopolskim Biennale Grafiki Wobec wartości w Katowicach (1992).
Prace artysty znajdują się w zbiorach: Muzeów Narodowych w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu, kolekcjach muzealnych w Łodzi, Bydgoszczy, Legnicy, Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, National Museum w Sztokholmie, Muzeum Sztuki w Skopje, Kupferstich Kabinet w Dreźnie, Musée d’Art et d’Histoire w Genewie i Gabinecie Rycin we Florencji.

Wiemy jak istotnym dla twórcy jest dostrzeżenie w porę we własnej pracy artystycznej ważnego i niebezpiecznego zarazem zjawiska, jakim jest niewątpliwie powtarzanie samego siebie. Zjawiska stosowania – przez nas samych wykreowanych – „zbawiennych” w działaniu schematów, chwytów czy zabiegów różnej maści, podnoszących „efekt” naszej pracy.
Wiemy też, jak trudnym problemem jest nasza własna identyfikacja z owym zjawiskiem, to znaczy stwierdzenie, że daliśmy się wepchnąć w ślepą uliczkę „wąskiej specjalizacji”, która prowadzić może w rezultacie końcowym do zamiany sztuki na kategorie „artystycznego rzemiosła”. Że stajemy się powoli „rewolwerowcami” trafiającymi w dziesiątkę tarczy tanich efektów. I w końcu, że wpadamy w niedobry nawyk uprawiania swoistej „powtórki z powtórki”, co oczywiście do niczego sensownego nie prowadzi.
Powyższe refleksje, które tu przedstawiłem, są niczym innym jak wynikiem moich własnych, jakże częstych w mojej pracy grzechów i porażek ponoszonych między innymi dlatego, iż za późno postrzegam wspomniane powyżej niebezpieczeństwo. Że nie potrafię już w pewnym momencie rozróżnić tego, co jeszcze jest wartością, od tego, co już nią nie jest, i co należy odrzucić jako niepotrzebny estetyczny przydatek.
Mając świadomość tego staram się, na ile potrafię, rewidować co jakiś czas własną pracę stosując inną, bardziej krytyczną optykę w nadziei, iż pozwoli mi ona jednak uniknąć zbyt częstego wpadania w ową sprytnie zastawioną pułapkę.

Tadeusz Jackowski

Kurator wystawy:
Marta Gawęda
tel. 68 327 23 45, wewn. 38

Czas trwania wystawy:
24 X 2012 – 27 I 2013